Wat is een agriturismo
Een agriturismo is een vorm van kleinschalig toerisme op een boerderij, waarbij vaak nog een boerenbedrijf actief is, terwijl daar ook een accommodatie voor gasten aan is toegevoegd. Het bestaat in Nederland natuurlijk ook (al heet het dan anders): want ‘kamperen bij de boer’ is eigenlijk exact hetzelfde.
Bij een agriturismo overnacht je dus op het erf van de boerderij en wordt je omringd door een Mediterraans boerenbedrijf: Olijven, wijn en vee zijn de meest voorkomende vormen. Sommige agriturismo’s zijn eenvoudig, met gedeeld sanitair en simpele basic kamers. Bij anderen is er geen boerenbedrijf meer en is het een prachtige luxe boutique overnachting geworden waarbij de boerderij is omgebouwd tot fijne plek.
Waar komt het concept van een ‘agriturismo’ vandaan?
Het woord agriturismo is een samenvoeging van agricoltura (landbouw) en turismo (toerisme). Het concept ontstond in Italië in de jaren 80, als manier om het platteland levend te houden én reizigers iets anders te bieden dan normale hotels en/of campings.
Het is tegenwoordig een super populaire vorm van overnachten vanwege de sfeer en authentieke vibe. En het helpt het Italiaanse platteland ook uitstekend: Het brengt toerisme zonder de lokale economie helemaal te verstoren.
Hoe ziet een agriturismo eruit?
Agriturismo’s komen echt in vele soorten en maten. Soms slaap je in een oude boerderij die al eeuwen op die plek staat, soms is er een stuk bij de boerderij aangebouwd. En in de wat luxere agriturismo’s kan het voorkomen dat je in een privé huisje slaapt tussen de wijnranken of olijfbomen.
Sommige agriturismo’s zijn nog volop in bedrijf, met koeien, geiten of olijvenpersen. Andere zijn meer gericht op het hoteldeel, waarbij het boerenbedrijf er meer voor de vorm is. In vrijwel alle gevallen is er een zwembad aanwezig en heb je ook alle andere gemakken die je bij een hotel ook hebt.
Wat ze allemaal gemeenschappelijk hebben is de ligging buiten de stad op het platteland. Tussen wijngaarden, velden of boomgaarden. In mijn ervaring is het vaak nog een beetje rauw en ontbreekt het gepolijste van een hotel: Er is geen standaard en elke kamer is anders en uniek ingericht.
Wat kun je verwachten tijdens je verblijf in een agriturismo
Een agriturismo draait niet alleen om slapen, maar om ervaren. Als je in het restaurant (of de keuken van de hosts) mee eet, dan eet je meestal wat de pot schaft. Vaak met lokale ingrediënten.
Overdag wordt er op het erf gewerkt en kun je soms zelfs meehelpen bij de oogst of het boerenbedrijf. Niets is overigens verplicht, je bent tenslotte te gast en op vakantie.
De sfeer is persoonlijk en ontspannen. Verwacht geen animatie of roomservice. Maar reken op een warme ontvangst, een glas wijn uit eigen wijngaard met heerlijke kaas uit eigen buurt en hosts die niets liever doen dan het je helemaal naar de zin maken!
En zulke hosts maken het af, want niemand weet zoveel over de omgeving te vertellen als families die misschien al eeuwen op die plek wonen. Op naar die geheime plekjes die je op het internet niet kunt vinden (en mail mij daarna, als je wil!).
Wat voor type agriturismo’s zijn er?
Niet elke agriturismo is hetzelfde en er zijn behoorlijk wat verschillen. In het noorden van Sardinië of in Toscane vind je agriturismo’s die bijna aanvoelen als kleine boutique hotels of resorts, met zwembaden, spa’s, roomservice en moderne fancy kamers.
Maar het kan ook eenvoudiger. Bijvoorbeeld in Umbrië of in Piemonte, waar de agriturismo’s minder fancy zijn en er ook vaker nog een actief boerenbedrijf bij zit. Ook rondom de grote bekende meren (zoals het Gardameer en het Comomeer) zijn nog fijne agriturismo’s te vinden met relatief basic inrichting en actieve boerenbedrijven (al zijn er altijd uitzonderingen!)
Dat is het mooie van agriturismo’s: je kunt kiezen. Wil je comfort, dan is dat er. Wil je het ruige landleven proeven, dan zijn er plekken waar de tijd lijkt stil te staan.
Waarom kiezen voor een agriturismo?
Als ik vrienden heb die overwegen om naar Italië te gaan dan adviseer ik altijd om te kijken naar een agriturismo. Het komt wat mij betreft met zoveel voordelen dat een hotel het eigenlijk nooit gaat winnen.
- Je ervaart het echte lokale leven: Een agriturismo brengt je in contact met boerenfamilies en hun dagelijkse ritme. Je ziet hoe lokale producten worden gemaakt en proeft gerechten die nergens anders zo smaken.
- Rust en ruimte op het platteland: In plaats van toeristische drukte, verblijf je in een natuurlijke omgeving, vaak met uitzicht op heuvels, wijngaarden, meren of de zee.
- Vers eten van eigen land: Veel agriturismo’s serveren maaltijden die rechtstreeks uit hun tuin, boomgaard of stal komen. Dat proef je elke dag opnieuw.
- Kinderen kunnen veilig spelen: Er is vaak veel buitenruimte, dieren op het erf en geen verkeer in de buurt. Kinderen genieten van vrijheid en leren spelenderwijs over de natuur.
- Een warm en persoonlijk welkom: Je bent geen hotelgast, maar logeert bij mensen thuis. Die gastvrijheid voelt oprecht en zorgt voor ontmoetingen die je bijblijven.
- Het helpt de lokale ecomomie: De opbrengsten van het boeren zijn soms niet meer genoeg om van rond te komen. De agriturismo helpt om het platteland leefbaar te houden
Zijn agriturismo’s geschikt voor kinderen?
Ja, ik vind van wel. Veel agriturismo’s zijn namelijk verrassend kindvriendelijk, juist omdat ze in de natuur liggen. Er is ruimte om te spelen, dieren om te voeren en veel te leren over het boerenleven. Vrijwel altijd is er een zwembad, dus dat is altijd winnen!
Niet elke agriturismo is overigens geschikt voor kinderen. Sommige agriturismo’s richten zich juist uitsluitend op koppels en gaan prat op rust en luxe. Check dus altijd van tevoren of de agriturismo zich expliciet richt op kinderen of koppels.
Populaire regio’s voor een agriturismo verblijf in Italië
In vrijwel heel Italië zijn agriturismo’s te vinden, als zijn bepaalde regio’s zeker populairder dan anderen. De meest populaire regio voor agriturismo’s in Italië is Toscane. Niet gek ook, want de streek leent zich met de glooiende heuvels meer dan uitstekend voor unieke overnachtingen op een boerderij.
Ook de eilanden Sardinië en Sicilië zijn erg populair. Het aanbod van agriturismo’s groeit hier al jaren. De meer landelijke streken van Italië zijn ook groeiend in aanbod: het mooie Umbrië telt steeds meer agriturismo’s, net als Piemonte en Le Marche.
En rondom de meren zien we ze ook meer en meer: Het Gardameer en regio telt inmiddels tientallen agriturismo’s, en ook bij het Lago Maggiore en het Comomeer kun je tegenwoordig heel authentiek en sfeervol bij een boerderij slapen.
Populaire agriturismo’s buiten Italië
Ook buiten Italië groeit de populariteit van het agriturismo concept. Zo zien we op Mallorca en Ibiza al enige jaren toffe concepten gebouwd worden (vaak wel een stuk luxer dan wat je in Italië ziet), en is ook op het Portugese en Spaanse platteland een grote ontwikkeling gaande van boerderijen die worden omgebouwd tot overnachtingsplek.
Hoe heten agriturismo’s in andere landen?
In Italië heet het agriturismo, maar het concept bestaat ook elders. In Frankrijk heb je de ‘gîte rurale’, in Spanje de ‘casa rural’ of ‘finca’ en in Portugal een ‘turismo rural’.
In Oostenrijk en Duitsland heet het ‘Urlaub am Bauernhof’ en zoals gezegd noemen we het in Nederland gewoon ‘overnachten bij de boer’. Het idee is overal vergelijkbaar: logeren op een werkend boerenbedrijf vol charme, sfeer en met persoonlijke ontvangst en streekproducten op tafel.
